BE për Zhvillimin Ekonomik – Zhvillimin e Turizmit dhe Ekonomisë Lokale
me Fokus te Trashëgimia Kulturore
Parku Arkeologjik i Byllis dhe Klos është një iniciativë që synon të mbrojë, rivitalizojë dhe promovojë një nga sitet më të rëndësishme të trashëgimisë kulturore në Shqipëri. Të vendosur në kodrat e Mallakastrës dhe me pamje nga lumi i egër Vjosa, qytetet antike të Byllis dhe Klos përfaqësojnë një nga sitet arkeologjike më të rëndësishme të Shqipërisë me trashëgimi të pasur ilire, romake dhe bizantine—por që për shumë kohë kanë qenë të pazhvilluara dhe të rrezikuara për shkak të mungesës së infrastrukturës dhe fondeve.
Qëllimi i Projektit
Parku Arkeologjik i Byllis dhe Klos (BKAP) është një iniciativë madhore e mbështetur nga Bashkimi Evropian dhe Agjencia Italiane për Bashkëpunim dhe Zhvillim (AICS), që synon të mbrojë dhe promovojë dy nga sitet më të rëndësishme të trashëgimisë kulturore në Shqipëri. Këto qytete antike, me një histori të pasur ilire, romake dhe bizantine, kanë mbetur të pazhvilluara për vite me radhë për shkak të mungesës së infrastrukturës dhe investimeve. BKAP do të zbatojë për herë të parë një Plan Menaxhimi dhe Konservimi ligjërisht të detyrueshëm dhe të udhëhequr nga komuniteti, për të siguruar mbrojtjen dhe përdorimin e qëndrueshëm të këtyre siteve në afatgjatë. Përmes një zhvillimi gjithëpërfshirës dhe të qëndrueshëm, projekti synon të rrisë numrin e vizitorëve, të mbështesë turizmin lokal dhe arsimin, dhe të kthejë Byllisin dhe Klosin në destinacione kryesore për zhvillim kulturor dhe ekonomik.
Karakteristikat Kryesore të Projektit:
Zhvillimi Lokal i Udhëhequr nga Komuniteti (CLLD): Banorët, përfshirë të rinjtë, fermerët dhe gratë sipërmarrëse, marrin pjesë aktive në formësimin e së ardhmes së parkut.
Qasje e Kantierit të Hapur: Punimet e konservimit dhe restaurimit janë të hapura për publikun, duke përfshirë punëtori dhe trajnime për banorët dhe vizitorët.
Strategjia e Ekosistemit Kulturor: Trashëgimia trajtohet si një sistem i gjallë që përfshin arkeologjinë, krijimtarinë lokale, arsimin, turizmin dhe zhvillimin e bizneseve të vogla.
NDËRHYRJET E PLANIFIKUARA
(2024–2027):
Restaurimi i monumenteve dhe mozaikëve kryesorë (p.sh., Bazilika B)
Përmirësime infrastrukturore: shtigje, tabela orientuese, akses gjithëpërfshirës
Krijimi i përvojave interpretative, edukative dhe digjitale
Trajnim për ofruesit lokalë të shërbimeve turistike dhe kulturore
Hartimi i një Plani Menaxhimi të miratuar nga qeveria
Krijimi i Grupeve Lokale të Veprimit dhe Fondeve të Zhvillimit
REZULTATET E PRITURA
Konservimi i aseteve të rëndësishme arkeologjike
Përmirësimi i aksesit dhe infrastrukturës për vizitorët
Rritje e pjesëmarrjes së komunitetit dhe e mundësive ekonomike
Vizioni për të Ardhmen (2030+)
Parku Arkeologjik Bylis/Klos do të shërbejë si një model kombëtar për menaxhimin e qëndrueshëm të parqeve arkeologjike, duke kombinuar ruajtjen me edukimin, zhvillimin ekonomik dhe krenarinë kulturore.
