Nëse të pëlqen historia, natyra apo arkitektura ose je thjesht një udhëtar kurioz,

Bylisi do të të lërë një përshtypje të paharrueshme.

Miti i Themelimit të

Në agun e historisë, kur mitet dhe realiteti ndërthureshin, lindën legjendat e qyteteve ilire. Një nga to është ajo e Bylisit. Stefan Bizantini, një dijetar i shekullit VI pas erës sonë, na rrëfen se ky qytet u ndërtua nga vetë Neoptolemi – biri i Akilit dhe një nga heronjtë më të mëdhenj të Luftës së Trojës. Sipas tij, Bylisi ishte një qytet i Ilirisë pranë detit, themeluar nga pasardhësit e myrmidonëve, fisit legjendar që ndoqi Akilin në fushat e Trojës.

Ky mit nuk ishte i vetmi i këtij lloji në jug të Ilirisë. Qytete si Amantia dhe Butrinti gjithashtu lidheshin me legjendat homerike, por Bylisi e përqafoi këtë origjinë me krenari të veçantë – aq sa Neoptolemi u gdhend në një nga monedhat e qytetit, si simbol i përkatësisë së tij heroike.

Edhe pse dëshmitë arkeologjike tregojnë se qyteti u themelua më vonë, rreth çerekut të dytë të shekullit IV p.e.s., miti i Neoptolemit e përfshin Bylisin në rrjetin e qyteteve mesdhetare që ndajnë një ndërgjegje historike dhe kulturore të përbashkët, që shkon pas në kohë qysh nga lufta e trojës, në fundin e epokës së Bronzit. Ky mit i lashtë e ngre Bylisin përtej një qendre urbane, duke e shndërruar në një simbol identiteti historik dhe krenarie ilire.

element-home-01

Bylisi ishte zemra politike dhe kulturore e koinonit të Byllionëve, një federatë ilire e themeluar në shekullin IV p.e.s. Si kryeqytet i këtij aleance qytetesh dhe fisësh, Bylisi u bë një qendër e fuqisë rajonale, diplomacisë dhe identitetit. Federata ndihmoi anëtarët e saj të përballonin aleancat e ndryshueshme me Maqedoninë, Epirin dhe më vonë me Romën. Ndryshe nga shumë qytete të tjera që u shkatërruan gjatë zgjerimit të Romës, Bylisi u kursye—dhe u shpërblye për besnikërinë e tij duke u bërë një koloni romake.

Zbuloni Bylisin, gurin e çmuar të Ilirisë së lashtë dhe qytetin më të madh të Ilirisë Jugore, një nga sitet arkeologjike më të rëndësishme të Shqipërisë. Eksploroni rrënojat që datojnë që nga shekulli IV para erës sonë. Vizitoni teatrin e lashtë dhe admironit bazilikat dhe mozaikët e hollësishëm që zbukurojnë dyshemetë e tyre. I vendosur mbi Luginën mahnitëse të Vjosës, Bylisi ofron mundësinë unike për të përjetuar historinë e pasur të këtij qyteti të lashtë në harmoni të përsosur me peizazhin natyror të Shqipërisë. Vizitoni sot dhe ecni përmes shekujve të historisë.